Vergunning voor een dakkapel in Waalwijk, Tilburg en Den Bosch

De korte versie: op het achterdakvlak is een dakkapel vaak vergunningvrij, op het voordakvlak vrijwel nooit. Maar vergunningvrij is geen automatisme. Er zijn vijf maten waar je dakkapel aan moet voldoen, en als er één niet klopt is de hele dakkapel vergunningplichtig.

En er is iets veranderd sinds de Omgevingswet in 2024 inging, waar de meeste artikelen op internet nog geen rekening mee houden. Daarover verderop meer.

De vijf maten voor een vergunningvrije dakkapel

Voldoet je dakkapel aan alle vijf, dan is hij op het achterdakvlak in beginsel vergunningvrij.

Voorkant of achterkant

Dit is het eerste dat wij bij een opname bepalen, want het verandert het hele traject.

Ook een zijdakvlak kan vergunningvrij zijn, mits het niet gekeerd is naar openbaar toegankelijk gebied. Grenst je zijgevel aan de straat of aan openbaar groen, dan telt hij als voorkant.

Wat er sinds de Omgevingswet is veranderd

Op 1 januari 2024 verving de Omgevingswet het oude stelsel. Vergunningvrij bouwen is sindsdien opgesplitst in twee vragen die je allebei apart moet beantwoorden.

1. De technische bouwactiviteit. Voldoet het bouwwerk aan de landelijke eisen voor veiligheid, gezondheid en energiezuinigheid uit het Besluit bouwwerken leefomgeving? Die regels gelden overal hetzelfde.
2. De omgevingsplanactiviteit. Past het plan binnen het omgevingsplan van jouw gemeente? Dat kan per gemeente verschillen.

Het gevolg is dat een dakkapel technisch vergunningvrij kan zijn en tegelijk toch een vergunning nodig heeft vanuit het omgevingsplan. Veel artikelen op internet noemen alleen het oude landelijke rijtje en missen die tweede toets.

Wanneer het sowieso niet vergunningvrij is

• Je woning is een monument, rijks- of gemeentelijk. Dan is vrijwel elke wijziging vergunningplichtig, ook aan de achterkant.
• Je woont in een beschermd stads- of dorpsgezicht. In onze regio geldt dat voor de vesting van Heusden, de kern van Geertruidenberg, delen van Oisterwijk en de Bossche binnenstad.
• De dakkapel komt op het voordakvlak of op een zijdakvlak dat naar de straat gekeerd is.
• Je woning of het gebruik ervan is niet legaal. Staat er een eerdere illegale uitbreiding, dan kun je je niet op vergunningvrij bouwen beroepen.
• Het gaat om een appartement. Dan heb je bovendien toestemming van de VvE nodig, los van de gemeente.

Vergunningvrij is niet regelvrij

Dit wordt het vaakst verkeerd begrepen. Ook een vergunningvrije dakkapel moet voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving: constructieve veiligheid, isolatiewaarde, ventilatie, daglichttoetreding en brandveiligheid. Bouw je een dakkapel die daar niet aan voldoet, dan kan de gemeente je achteraf aanschrijven.

Daarnaast bestaat er repressief welstandstoezicht. Is een bouwwerk in ernstige mate ontsierend, dan kan de gemeente ook bij een vergunningvrij bouwwerk optreden. In de praktijk gebeurt dat zelden, maar het is geen vrijbrief om iets neer te zetten dat totaal uit de toon valt.

Hoe de aanvraag werkt als je er wel een nodig hebt

1. Wij maken de tekeningen en, waar nodig, de constructieberekening.
2. De aanvraag gaat digitaal via het landelijke Omgevingsloket, gericht aan jouw gemeente.
3. De gemeente heeft in de reguliere procedure acht weken, met eenmalig zes weken verlenging.
4. Bij een positief besluit geldt een bezwaartermijn van zes weken voordat je definitief zeker bent.
5. Leges liggen in onze regio meestal tussen 150 en 500 euro, afhankelijk van de bouwsom.

Reken dus vanaf de aanvraag op twee tot drie maanden voordat je kunt bouwen. Wij starten in die periode wel alvast met de productie van de kozijnen, zodat we direct na het besluit kunnen plaatsen.

Wat welstand beoordeelt aan de voorkant

Moet je een vergunning aanvragen voor een dakkapel op het voordakvlak, dan kijkt de welstandscommissie naar een aantal vaste punten. Weet je die vooraf, dan is de kans op een positief besluit een stuk groter.

• Verhouding tot het dakvlak. Een dakkapel die te breed is ten opzichte van het dak valt af. Vuistregel: niet meer dan de helft tot tweederde van de breedte.
• Plaatsing in het vlak. Gecentreerd of netjes uitgelijnd op de gevelopeningen eronder, niet willekeurig.
• Materiaal en kleur. Aansluitend op de bestaande kozijnen en het dakvlak. In veel straten geldt een impliciete standaard die je kunt aflezen aan de buren.
• Herhaling in de straat. Staan er al dakkapellen in hetzelfde model, dan is aansluiten daarbij vrijwel altijd de veiligste route.

Als je dakkapel op één eis afvalt

Stel: je wilt hem 1,90 meter hoog in plaats van 1,75. Dan heb je twee opties, en het is de moeite waard om beide door te rekenen.

1. Aanpassen naar de vergunningvrije maat. Je levert een stukje hoogte in en kunt direct bouwen, zonder leges en zonder acht weken wachttijd.
2. Toch aanvragen. Je houdt het ontwerp dat je wilt, maar rekent op leges, een constructieberekening, acht weken procedure en zes weken bezwaartermijn.

In de praktijk kiest het merendeel van onze klanten voor de eerste route, omdat het verschil in ruimte klein is en het verschil in doorlooptijd groot. Wil je toch aanvragen, dan maken wij de tekeningen en verzorgen we het traject.

Hoe het zit in onze regio

Wij werken in tweeëntwintig plaatsen en dat betekent even zoveel omgevingsplannen. In de praktijk hanteren vrijwel alle gemeenten hier nog de landelijke basismaten uit dit artikel, maar de plek waar je woont bepaalt of vergunningvrij überhaupt van toepassing is.

Sinds de gemeentelijke herindelingen kloppen oude gemeentenamen bovendien niet meer. Veghel en Schijndel vallen sinds 2017 onder Meierijstad en Uden sinds 2022 onder Maashorst. Je aanvraag loopt dus via die gemeente, en niet via een loket dat niet meer bestaat.

Veelgestelde vragen over de vergunning voor een dakkapel

Mag ik een dakkapel aan de voorkant zonder vergunning plaatsen?

Nee. Een dakkapel op het voordakvlak is vrijwel altijd vergunningplichtig, en wordt bovendien getoetst door welstand. Dat betekent niet dat het niet mag, wel dat je een aanvraag moet doen. Wij verzorgen die aanvraag bij een dakkapel.

Hoe hoog mag een vergunningvrije dakkapel zijn?

Maximaal 1,75 meter, gemeten vanaf de voet van de dakkapel. Daarnaast moet de onderzijde tussen 0,5 en 1 meter boven de dakvoet zitten en de bovenzijde minimaal 0,5 meter onder de nok. Alle drie moeten kloppen.

Mag een dakkapel met een schuin dakje vergunningvrij?

Nee. Een van de eisen is dat de dakkapel voorzien is van een plat dak. Een sleepdakkapel of een dakkapel met een schuine kap valt daarmee af en is vergunningplichtig, ook op het achterdakvlak.

Geldt vergunningvrij ook in een beschermd stadsgezicht?

Nee. In een beschermd stads- of dorpsgezicht en bij monumenten vervalt vergunningvrij bouwen. In onze regio speelt dat onder meer in de vesting van Heusden, de kern van Geertruidenberg, delen van Oisterwijk en de Bossche binnenstad.

Moet ik mijn buren om toestemming vragen?

Juridisch niet, bij een vergunningvrije dakkapel op je eigen dakvlak heb je geen toestemming van de buren nodig. Praktisch is het wel verstandig om ze in te lichten. Bij een rijwoning waar het dakvlak doorloopt is overleg sowieso handig, want dan kun je de steiger delen en dat scheelt iedereen geld.

Wat als ik zonder vergunning bouw terwijl het wel moest?

Dan kan de gemeente je aanschrijven en in het uiterste geval verplichten de dakkapel te verwijderen. Vaker volgt een legalisatietraject, waarbij je alsnog een aanvraag doet en het risico loopt dat die wordt afgewezen. Bij verkoop komt het bovendien vrijwel altijd naar boven.

Terug naar het blog